گزارش ایبنا از بازار ملزومات تولید کتاب؛
کاغذ در محاصره دلالان؛ نشر گرانتر میشود؟
افزایش قیمت ملزومات اصلی صنعت چاپ و نشر، از کاغذ و مرکب گرفته تا زینک و چسب، همچنان هزینه تولید کتاب و سایر محصولات چاپی را افزایش میدهد و فعالان نسبت به پیامدهای ادامه این روند هشدار میدهند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، بررسی بازار ملزومات چاپ نشان میدهد که قیمت بسیاری از اقلام مصرفی نسبت به آخرین هفته تیرماه ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
پیگیری خبرنگار ایبنا نشان میدهد، هر کیلوگرم مرکب رنگی گلاسه ایرانی به یکمیلیون و ۳۲۰ هزار تومان، مرکب مشکی گلاسه به یکمیلیون و ۲۰ هزار تومان، مرکب رنگی تحریر به یکمیلیون و ۱۱۰ هزار تومان و مرکب مشکی تحریر به ۸۵۵ هزار تومان رسیده است. همچنین، مرکبهای خارجی نیز بسته به برند و کیفیت، با قیمتهایی بین ۷۸۰ هزار تا یکمیلیون و ۲۱۰ هزار تومان در بازار عرضه میشوند.
در بخش سایر ملزومات نیز قیمت چسب سرد ایرانی به حدود ۳۶۶ هزار تومان و چسب گرم به ۴۱۰ هزار تومان رسیده است. زینک دوورقی با قیمت ۴۳۰ تا ۴۴۰ هزار تومان و زینک چهارونیمورقی با قیمت ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تومان معامله میشود؛ اقلامی که نقش مهمی در فرآیند چاپ دارند و افزایش قیمت آنها مستقیماً هزینه تمامشده تولید را بالا میبرد.
بازار کاغذ نیز همچنان با قیمتهای بالا مواجه است. هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی ۷۰×۱۰۰ حدود ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و نوع ۶۰×۹۰ آن حدود ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قیمت دارد. همچنین، هر بند کاغذ ۸۰ گرمی ۷۰×۱۰۰ به حدود ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و نوع ۶۰×۹۰ آن به ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. قیمت هر بسته کاغذ A۴ نیز حدود ۶۵۰ هزار تومان گزارش شده است.
گرانی نگرانکننده
کارشناسان معتقدند تداوم افزایش قیمت مواد اولیه، بیش از همه، ناشران و چاپخانههای کوچک را تحت فشار قرار میدهد؛ زیرا بخش عمده هزینه تولید کتاب و محصولات چاپی به تأمین کاغذ، مرکب و سایر اقلام مصرفی وابسته است. در چنین شرایطی، بسیاری از ناشران ناچار به کاهش شمارگان، تعویق انتشار آثار جدید یا افزایش قیمت پشت جلد کتابها خواهند شد.
افزایش هزینههای تولید، تنها به بازار کتاب محدود نمیشود و بر چاپ محصولات فرهنگی، آموزشی، تبلیغاتی و بستهبندی نیز اثر میگذارد. این روند میتواند تقاضا برای خدمات چاپ را کاهش داده و حاشیه سود فعالان این صنعت را بیش از گذشته تحت تأثیر قرار دهد.
فعالان صنعت چاپ و نشر بر این باورند که ثبات در بازار مواد اولیه، تسهیل تأمین کالا و کاهش نوسانات قیمتی، از مهمترین پیشنیازهای حفظ پویایی صنعت چاپ و جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت محصولات فرهنگی است؛ در غیر این صورت، ادامه روند کنونی میتواند دسترسی مخاطبان به کتاب و سایر محصولات چاپی را دشوارتر و فعالیت بنگاههای کوچک این حوزه را با چالشهای جدیتری مواجه کند.
فعالان صنعت چاپ و نشر معتقدند، کاغذ همچنان مهمترین و تأثیرگذارترین مؤلفه در تعیین هزینه تولید کتاب است و هرگونه نوسان در این بازار، مستقیماً قیمت تمامشده محصولات فرهنگی را تحت تأثیر قرار میدهد. از این رو، کنترل بازار کاغذ و ایجاد ثبات در قیمتها، بیش از هر زمان دیگری به مطالبه اصلی ناشران، چاپخانهداران و تولیدکنندگان محصولات چاپی تبدیل شده است.
کارشناسان این حوزه بر این باورند که بخشی از نابسامانی بازار، ناشی از حضور واسطهها و دلالانی است که با خرید و نگهداری کاغذ در مقاطع مختلف، زمینه افزایش قیمت و ایجاد التهاب در بازار را فراهم میکنند. این رفتارها علاوه بر کاهش دسترسی مصرفکنندگان واقعی به کاغذ، موجب میشود قیمتها فاصله محسوسی با نرخ واقعی پیدا کند و هزینه تولید برای ناشران و چاپخانهها افزایش یابد.
ساماندهی؛ حلقه اصلی آرامش بازار
به اعتقاد فعالان صنفی، نظارت مستمر بر زنجیره تأمین و توزیع کاغذ، شفافسازی فرآیند عرضه و برخورد با احتکار و سوداگری میتواند نقش مؤثری در آرامش بازار ایفا کند. همچنین، عرضه منظم کاغذ از طریق مبادی رسمی و کاهش نقش واسطههای غیرضروری، از مهمترین راهکارهایی است که میتواند مانع از شکلگیری موجهای ناگهانی افزایش قیمت شود.
ادامه فعالیت دلالان در بازار کاغذ، تنها به افزایش هزینههای ناشران محدود نمیشود، بلکه بر کل زنجیره تولید محصولات چاپی اثر میگذارد. در چنین شرایطی، بسیاری از چاپخانهها با کاهش سفارش، ناشران با افت شمارگان کتاب و مخاطبان با افزایش قیمت محصولات فرهنگی مواجه میشوند؛ روندی که در نهایت میتواند سرانه مطالعه و دسترسی عمومی به کتاب را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین، فعالان حوزه چاپ و نشر تأکید دارند که ساماندهی بازار کاغذ باید در اولویت سیاستگذاریهای مرتبط با صنایع فرهنگی قرار گیرد. ایجاد شفافیت در معاملات، رصد موجودی انبارها، تسهیل واردات در صورت نیاز و حمایت از تولید داخلی، در کنار برخورد با فعالیتهای سوداگرانه، میتواند به ایجاد ثبات در بازار و کاهش فشار بر تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محصولات فرهنگی کمک کند.