مدیر «کتاب مان» به ایبنا عنوان کرد:
جنگ و گرانی، فروش کتاب را از پیشبینیها عقب انداخت
مدیر کتابفروشی «کتاب مان» گفت: جنگ، کاهش قدرت خرید مردم، افزایش شدید قیمت کتاب و هزینههای اجاره، موجب شده در نیمه دوم سال، به جای برنامهریزیهای عددی و بلندپروازانه، مهمترین هدف، ماندگاری برند و حفظ امنیت شغلی کارکنان است.
حامد رهنما، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درباره نحوه سپری شدن ششماه نخست سال ۱۴۰۵ بیان کرد: در مجموعههایی شبیه به ما معمولاً دو قله فروش داریم؛ یکی شهریورماه و ایام بازگشایی مدارس و دیگری اسفندماه و شب عید؛ با توجه به اتفاقاتی که در سال گذشته رخ داد، شهریورماه عجیبی نداشتیم و منتظر اسفندماه بودیم، اما در اسفندماه نیز اتفاقاتی رخ داد که شرایط را برای ما دشوار کرد.
وی افزود: ابتدای سال جاری، درگیر جنگ بودیم، در شرایطی که جنگ اتفاق افتاد، فروش کتاب در دو شعبه ما به صفر رسید؛ زیرا اعلام شد که باید فروشگاهها را تعطیل کنیم و فعالیتی نداشته باشیم. از طرف دیگر، بخشی از نیروی انسانی نیز به دلایل مختلف، ازجمله شرایط جنگ، از شهر خارج شده بودند.
رهنما ادامه داد: در اسفندماه، فروردین و اوایل اردیبهشت، عملاً صندوق فروش صفر بود؛ فعالیت آفلاین متوقف شده بود و فعالیت آنلاین نیز شرایط مناسبی نداشت. نکته دیگری که اتفاق افتاد این بود که با پایان جنگ، تصویر مشخصی از اینکه قرار است با چه برنامهای ادامه دهیم و چه هدفها و شاخصهای عملکردی برای مجموعه تعیین کنیم، نداشتیم. این اتفاق هم به سرعت نیفتاد و با یک شیب بسیار ملایم، نیروی انسانی مجدد به مجموعه برگشتند و فعالیتهای خود را آغاز کردند.
وی گفت: نمیدانم مجموعههای مشابه، چه کار کردند، اما در بسیاری از شرکتها و مجموعههای کوچک، متوسط و بزرگ تعدیل نیرو اتفاق افتاد، اما در «کتاب مان» تعدیل نیرو نداشتیم، به نیروی انسانی و همکارانمان گفتیم اتفاقی برای همه افتاده است و باید در کنار هم از این شرایط عبور کنیم. به همین دلیل، افرادی که مایل به ادامه همکاری بودند، ماندند و نزدیک به هفت، هشت نفر از نیروی انسانی در بخشهای مارکتینگ، آنلاین و آفلاین فعالیت خود را با یک شیب ملایم دوباره آغاز کردند.
مدیر کتابفروشی «کتاب مان» افزود: این موضوع با افزایش عجیب قیمتها همزمان شد، بعد از اینکه جنگ از آن شکل اولیه فاصله گرفت، بهشدت وروزانه با افزایش عجیب قیمتها مواجه شدیم، این افزایش قیمت فقط در حوزه کتاب نبود و در بخشهایی مانند بردگیم، لوازمالتحریر و سایر کالاها نیز اتفاق افتاد.
ششماه بسیار عجیب، سخت و دشوار
وی با اشاره به وضعیت اداره کتابفروشی در شرایط مختلف، اظهار کرد: در گذشته اینطور رفتار میکردیم که برای کالاهای قدیمی افزایش قیمت اعمال نکنیم، اما شرایط به شکلی درآمد که این موضوع شبیه یک جوک شده بود، یک نفر میآمد، کتابی را برمیداشت که روی جلد آن قیمت ۳۸ هزار تومان درج شده بود، اما همان کتاب در چاپ جدید ۶۰۰ هزار تومان قیمت داشت. بنابراین مجبور شدیم مدتی صرف کنیم تا افزایش قیمت کالاهای قبلی را بررسی و اعمال کنیم.
رهنما گفت: همزمانی نگرانی مردم با ماجرای جنگ و افزایش قیمتها موجب شد تمام اعدادی که برای ۶ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۵ پیشبینی کرده بودیم، با فاصله زیادی محقق نشود، به عبارت دیگر، به اعدادی که برای این دوره تعیین کرده بودیم نرسیدیم و عملکردمان از پیشبینیها منفی بود.
وی با بیان اینکه این موضوع کاملاً طبیعی بود، گفت: طبیعی بود زیرا یک مسئله، نگرانی مردم بود، مسئله دوم افزایش عجیب و غریب قیمتها و مسئله سوم نیز این بود که در اولویت خرید مردم و سبد خرید خانوادهها، کالاهای فرهنگی در چنین شرایطی به اولویتهای کماهمیتتری تبدیل میشوند.
وی ادامه داد: وقتی هزینههای خانوادهها در بخشهایی مانند مواد اولیه زندگی، مواد غذایی، درمان و سایر نیازهای اساسی افزایش پیدا میکند، خرید محصولات فرهنگی، بهویژه کتاب، در اولویتهای چندم خانواده قرار میگیرد. مجموع این عوامل موجب شد شرایط ۶ماه نخست سال، بسیار عجیب، سخت و دشوار باشد.
رشد ۷۰ درصدی اجارهبها
رهنما، با اشاره به افزایش هزینه اجاره شعب این مجموعه، گفت: نکته دیگر، افزایش عجیب قیمت اجاره شعبههایی بود که داشتیم، پیشبینی برای افزایش اجاره حدود ۲۵ درصد بود، اما در عمل با افزایش نزدیک به ۷۰ درصدی اجاره مواجه شدیم.
وی افزود: در یک بازه یک تا دو هفتهای در حال تصمیمگیری بودیم که شعبه دوم خود را جمع کنیم، اما در نهایت با همفکری دوستان و همکارانمان و صحبت با بچهها به این نتیجه رسیدیم که یکسال دیگر تلاش کنیم و ببینیم آیا میتوانیم این شعبه را به پایگاهی برای خانوادههایی که در آن منطقه زندگی میکنند تبدیل کنیم و با کمک آنها مجموعه را سرپا نگه داریم یا خیر.
رهنما، با طرح این موضوع که شرایط ما در ۶ماه نخست بهشدت عجیب، بد و سخت بود؛ در هفت سال گذشته یادم نمیآید چکهای ما برگشت خورده باشد، اما در این شش ماه بارها چنین اتفاقی برای ما افتاد. ما در میان تأمینکنندگان به خوشحسابی و پرداخت بهموقع معروف بودیم، اما ابتدای این ماجرا و اتفاقاتی که امسال رخ داد، شرایط را تغییر داد و شش ماه بسیار تلخ و بدی را پشت سر گذاشتیم.
مدیر کتابفروشی «کتاب مان» درباره برنامهریزی این مجموعه برای شش ماه دوم سال نیز گفت: تا زمانی که فضا آرام نباشد و شرایط ثبات نداشته باشد، برنامهریزی خیلی معنایی ندارد. تمام تلاش ما این است که بتوانیم در بخش تأمین، کالا را به شکل بسیار کوچک و مستمر تأمین کنیم.
وی افزود: تأمین کالا را موظف کردهایم که در حد پر کردن قفسههای فروشگاهها، تأمین مستمر داشته باشد و دیگر مانند گذشته انبارها را پُر نمیکنیم؛ به دلیل شرایط موجود، ترجیح میدهیم کالا را بهصورت کوچک و مستمر تأمین کنیم تا بتوانیم قفسههای فروشگاه را حفظ کنیم.
ماندگاری خود را حفظ میکنیم
رهنما همچنین درباره برنامهریزی برای ۶ماه دوم امسال نیز گفت: نمیتوان برنامهریزی عجیب و غریبی با عدد انجام داد و تنها نکتهای که در جلسات مطرح میکنیم این است که ماندگاری ما حفظ شود؛ یعنی ماندگاری برند و امنیت شغلی بچهها و کارکنان.
وی ادامه داد: در گذشته تعداد کالاها و تنوع کالاهای ما بسیار زیاد بود و مجموعه ما به این موضوع شناخته میشد، اما اکنون این تنوع بسیار محدود شده است و دلیل آن نیز این است که نمیتوانیم ریتم گذشته را در خرید و تأمین کالا حفظ کنیم.
وی گفت: برای شش ماه دوم سال، فعلاً فقط ماندگاری، اهمیت دارد و تلاش میکنیم همین وضعیت را حفظ کنیم. امیدوارم اتفاق عجیب دیگری نیفتد.
رهنما، در ادامه درباره حمایتهای مورد انتظار از کتابفروشیها و مجموعههای فرهنگی در شرایط فعلی اظهار کرد: نکته دیگری که میتوان به آن اشاره کرد، این است که مجموعههای مختلف و حتی مجموعههایی که از آنها لوکیشن و فضای فروشگاه را اجاره کردهایم، همچنین بیمه، مالیات و مجموعههایی که با آنها در ارتباط هستیم، در این اوضاع حمایت چندانی از ما نکردند.
وی افزود: انتظارمان این بود که وقتی جنگ اتفاق افتاده است، مجموعههایی مانند بیمه، مالیات و اتحادیههای مختلفی که با ما در ارتباط هستندو هر مجموعهای که امکان کمک دارد، برای ماندگاری کسبوکارهایی از این جنس حمایت بیشتری انجام دهند.
امیدوار به عبور از این بحرانیم
رهنما، با بیان اینکه مدیریت دو مجموعهای که در آن کتابفروشی داریم، اجاره یکماه را بخشیدند، گفت: حدود ۴۰ روز تعطیل بودیم و ۳۰ روز اجاره بخشیده شد، اما این تنها بخشی از هزینههای ماست و هزینههای دیگری نیز وجود دارد.
وی گفت: انتظار این بود، در شرایطی که جنگ اتفاق افتاده است، مجموعههای مختلفی که به نوعی با کتابفروشیها در ارتباط هستند، برای ماندگاری کسبوکارهای فرهنگی به شکل جدیتری کمک کنند.
رهنما افزود: هر روز که میشنوم یک کتابفروشی در تهران یا شهرهای دیگر تعطیل شده است، بهشدت ناراحت میشوم. دلیلش این است که میدانم آن فردی که صاحب کتابفروشی است یا آنجا را اداره میکند و پرسنلی که در آن مجموعه کار میکنند، چقدر زحمت کشیدهاند و با چه امیدی آنجا را تاسیس کردهاند.
وی با بیان اینکه ما هم یک قدم با این اتفاق فاصله داشتیم و ممکن بود همین اتفاق برای «کتاب ما» رخ دهد، گفت: طی این مدت اندوخته مالی اندکی را که در این سالها جمع کرده بودم، وارد کتابفروشیها کردم تا بتوانیم سرپا بمانیم و صرف ادامه فعالیت مجموعه شد.
وی افزود: امیدوارم بتوانیم در ۶ماه باقیمانده امسال و در مدت زمانی که از قراردادهای ما در این دو موقعیت باقی مانده است، سرپا بمانیم و فعالیت خود را ادامه دهیم.
رهنما، گفت: اگر ماجرای افزایش عجیب قیمتها و قصه جنگ اتفاق نمیافتاد، شاید الان که با شما صحبت میکردم، به جای صحبت درباره ماندگاری، درباره افتتاح چهارمین شعبه خود صحبت میکردیم ولی همه اینها نشان میدهد که شرایط چقدر تغییر کرده است و امیدوارم بتوانیم از این دوره عبور کنیم و بتوانیم همچنان به فعالیت خود ادامه دهیم.